Türkçe Günlükleri 9

5 Mart Salı

Cumhuriyet gazetesinden Özdemir İnce, Sartre ve Biz başlıklı bir yazı kaleme almış. Yazının hemen başında Sartre ile “Türk (‘Türkiyeli’ değil) yazarlarını” mukayese etmeyeceğini söylüyor. Yazının başındaki bu ifade beni biraz şaşırttı. Özdemir İnce, Türkiyeli demekten neden imtina ettiğini maalesef açıklamıyor. Halbuki yazısında Jean-Paul Sartre ile Türkiye’nin yazarlarının bulundukları ortamların farkından ve farkın eserlere nasıl yansıdığından bahsediyor. Şimdi sormak gerekiyor, Türk kökenli yazarlar Türkiye’de Sartre kadar özgür bir ortamı bulamadılar da Kürt, Ermeni, Rum, Yahudi ve diğer etnik kökenden yazarlar bulabildiler mi?

7 Mart Perşembe

Esprit

Robert Fludd’ın insan ruhunun bölümlerinin tasviri (1619).

Kıymetli dostum Oğul Tuna ile ruh ve tin üzerine konuştuk. Bir felsefe öğrencisi tanıdığı ruh’un bir anlamda canlılık olduğu ve hayvanlarda da bulunduğunu, tin’in ise düşünme, yargılama, kavrama gibi eylemleri içeren daha rafine bir şey olduğunu söylemiş. Öyle görünüyor ki bu iki kavramı birbirinden hakikaten ayırmak gerekliymiş. Fakat bu ayrım için Türkçede tercih edilen kelimeler üzerinde durulması gerektiğine inanıyorum.

Daha basit olan birinci kavram için Fransızcada âme kullanılıyor, Almancası Seele, Arapçası ise nefs. İkinci kavramın Fransızcası esprit, Almancası Geist, Arapçası ruh. Türkçe literatürde ise işler karışmış görünüyor. Arapça kökenli ruh kelimesi âme manasında; Kaşgarlı’da buldukları ve doğu Türkçesinin ses yapısını koruyan tin ise esprit manasında kullanılıyor. Arapçadaki ruh ve nefs kelimelerinin ikisi de Türkçede mevcut iken bu garabete ne lüzum var? Biraz daha araştırmayı hak eden bir konu.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s