Majesteleri 90 Yaşında #HappyBirthdayYourMajesty

Ağustos 2010’da çekilmiş bu portre-yi hümâyûn (royal)’da Kraliçe II. Elizabeth, en görkemli hâliyle sergilenmek istenmiş. (Julian Calder/Camera Press)

Ağustos 2010’da çekilmiş bu portre-yi hümâyûn (royal)’da Kraliçe II. Elizabeth, en görkemli hâliyle sergilenmek istenmiş. (Julian Calder/Camera Press)

Babamın dünyaya gözlerini açtığı günden tam bir ay önce, Birleşik Krallık Kralı ve Hindistan İmparatoru VI. George hayata gözlerini yumup göçtüğünde; dünyanın geri kalanı gibi babam da bir kraliçenin üç nesil boyunca taç sahibi olacağından emin olamazdı sanırım. Berlin’i ikiye ayıran bir duvarın Avrupa’nın ortasında bir demir perde gibi yükseldiği, ideolojilerin insanları Küba’dan Vietnam’a savurduğu, plaklardan ve evlere yeni yeni misafir olan televizyonlardan başka bir Kral’ın dinlendiği zamanlardan; 140 (yüz kırk) karakterle düşüncelerin, birkaç emoji’yle duyguların ve 7 (yedi) saniye içinde mesajların aktarılabildiği bir çağa… The Elizabethan Age (Elizabeth Çağı) adı verile(meye)cek bu 64 yıllık değişim ve dönüşüm devrinin kısa bir tercüme-i hâli.

Asıl adı Elizabeth Alexandra Mary Windsor’du. İki çocuklu bir ailenin gözbebeğiydi. 21 Nisan 1926’da doğdu ve saltanatının başlangıcından 15 ay sonra, 2 Haziran 1953’te taç giydi. Tahta çıktığında 32 ülkenin devlet başkanıyken; bugün sadece 16 devletin başkanlığını üstlendiği gibi; 90 yaşına rağmen (by the Grace of God, Allah’ın inayetiyle) Commonwealth’in Başı, İmân’ın Muhafızı (Defender of Faith, bir nevi “emir’ül-mümînin”), İngiltere Kilisesi’nin Reis-i Âlisi ve Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri’nin Başkomutanı olmaya devam ediyor. 30’dan fazla korgisi olan bir kadın için tüm bu görevlerle baş etmek zor olmasa gerek.

Elizabeth II crowned queen age 27_0

Elizabeth, Westminster Abbey’de taç giydiğinde 27 yaşındaydı. (Copyright 2000 Credit: Topham Picturepoint)

Bunlar basit istatistikler ve laf kalabalığı aslında. Bir devrin ruhunu anlamak ve anlatmak için sadece yardımcı elemanlar. Bir yandan da bizim çok alışık olmadığımız şeyler; evet, köklü bir emperyal geleneğimiz var ve evet, “ecdad” Şehrin her köşe başında, Şehre karşı işlediğimiz tüm suçlara rağmen, karşımıza çıkmakta. Ancak fotoğrafı doya doya kullanmış ve saltanatının 25. yılını (silver jubilee) kutlayabilmiş II. Abdülhamid’den başka “marka” olabilme potansiyeline sahip bir monarkımız yok! Çünkü millî değerlerin ve sembollerin savaş kaynağı olmaktan çıkıp birer ulusal “marka” hâline gelmesi için 20. yy’ın sonlarını beklemek gerekiyor: Elindeki burgerle “cool” pozlar veren ve talk-show’lara katılan bir Amerikan başkanı; eski bir modelle balayı için Piramitlere tırmanan bir Fransız cumhurbaşkanı; şarkı söyleyen, güreşen ve kaplanlarla avlanan bir Rus devlet başkanı. Ve tüm kültür endüstrisi içinde daima başı çeken bir sima; hafif kırışmış yüzüne ve bembeyaz saçlarına rağmen bir kolunda çantası ve eldivenleriyle sürekli gülümseyerek halka el sallayan bir “hükümdar”…

İstatistiklere geri dönersek: Kraliçe II. Elizabeth, Yuri Gagarin uzaya çıktığında (1961) da Plüton’un yüksek çözünürlüklü fotoğrafları çekildiğinde (2015) tahttaydı. Cülûsundan beri 12 ABD başkanı, 7 papa geldi geçti; Churchill’den Cameron’a 12 başbakanla çalıştı. The Beatles, Rolling Stones, Pink Floyd, Queen, Sex Pistols, Spice Girls, Adele, One Direction dinleyen farklı nesiller sadece onun portresinin basılı olduğu paraları kullandılar. İlk Eurovision Şarkı Yarışması’ndan, ilk James Bond filminden, Microsoft, Google, Apple çağına; Che’nin Bolivya serüveninden Suriye İç Savaşı’na kadar her şeye tanıklık etti.

1953 yılından  bu yana beş farklı Elizabeth portresi Birleşik Krallık parası üzerinde yer aldı, sonuncusu 2015’te çizildi. (The Royal Mint)

1953 yılından bu yana beş farklı Elizabeth portresi Birleşik Krallık parası üzerinde yer aldı, sonuncusu 2015’te çizildi. (The Royal Mint)

Ülkemizi 1961, 1971 ve 2008 senelerinde ziyaret etti; 71’de Topkapı Sarayı’nda Münir Nurettin’i dinledi, 2008’de Burhan Altıntop’la ekranlarımıza konuk oldu. Hazır Türkiye’den bahsetmişken… Kraliçe’nin saltanatında 9 cumhurbaşkanı ve 31 başbakan siyaset sahnemizden gelip geçti. Zeki Müren’in sanat hayatına başladığı Demokrat Parti iktidarından bugünlere bizde ne gibi değişiklikler oldu, “kendi gökkubbemiz” nelere tanıklık; bunun da hissesi başka bir yazıya kalsın…

Monarşinin arka plana çekildiği, Denizaşırı Britanya Sömürgelerinin bir bir bağımsızlaştığı, Soğuk Savaş’ın yerini terörle savaşa bıraktığı kaotik dönemeçlerde genelde tarafsızlığını ve sessizliğini koruyan Elizabeth’in, ülkesinin tüm bu dönemlerden güçlenerek çıkmasında payı olduğunu da inkar etmemek gerekir.

İster emperyalizmin kanlı yüzünü örtmek için kullanıla bir kılıf olsun; isterse o meşhur şarkıdaki gibi “göründüğü gibi olmayan” ve “turistler para kaynağı olduğu için Tanrı’nın koruması gerektiği”, “faşist rejiminin” insanları “moronlaştırdığı” bir şeytan, 64 yıllık saltanatı –ki bu onu Britanya’nın en uzun süre tahtta kalan hükümdarı yapmaktadır- tarihe çoktan unutulmaz bir şekilde geçti. Diana’nın ölümüyle bile yıkılmayan tahtında bugün 90. yaşını kutluyor. Biz de à la turca bir tarzla onun sene-i devriyesini tebrik ediyor, kendisine Dede Efendi’nin III. Selim’e seslendiği bir duayı ithaf ediyoruz:

Cân u dilimiz lûtf-i keremkâr ile mâmûr

Güftâr-ı şeker hande eder âlemi mecbûr

Emsâlini göz görmedi gûş etmedi âlem

Daim ede Hak zât-ı hümâyûnunu mesrûr”

Oğul TUNA

“Equanimity, Lightness of Being” (Sükûn, Var Olmanın Hafifliği), 2011, Chris Levine (National Portrait Gallery)

“Equanimity, Lightness of Being” (Sükûn, Var Olmanın Hafifliği), 2011, Chris Levine (National Portrait Gallery)

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s