Günümüz Edibleri

Şair ve münekkid olduğunu iddia eden Haydar Ergülen, İstanbul Araştırmaları Enstitüsü’nün tertip ettiği bir ictimâ’da (toplantıda) Yahya Kemal’i anlatmış. Haydar Ergülen büyük şair, büyük münekkid olduğu için kulak vermek lazım. Kendi gibi büyük tesbitlerde bulunmuş Haydar Bey. Mesela Yahya Kemal’in, nesirlerinde dindar bir yol izlediğini, şiirlerinde ise daha laik objelerin göze çarptığını söylemiş. Öyle ya Yahya Kemal’in “Âheste çek kürekleri mehtâb uyanmasın / Bir âlem-i hayâle dalan âb uyanmasın” gazelindeki kürek, âb gibi nesneler laik nesnelerdir. Görüyorsunuz değil mi Haydar Ergülen ne kadar çok şey öğretiyor insana. Sayesinde nesnelerin dinî ve lâ-dinî diye tasnif olunduğunu öğrendik.

Bu ucube tesbit aslında farklı olma ve kendini ispat etme çabasının neticesidir. İçi dolu fikirleri olmayan insanın yapacağı şey elbette saçmalamaktır. Gelin görün ki zamanımızın muteber edipleri, münekkidleri bu hastalığa fena düşmüş vaziyetteler. İstiyorlar ki farklı olsunlar ve daha çok itibar görsünler. Ama olmayacak. Çünkü edebiyat zannettikleri bu saçmalıklar cemiyette kabul görmüyor. Binaenaleyh Haydar Ergülen gibi yarı münevver insanlar ile kendi edebiyatını tanımayan ve manasızlığı edebiyat zanneden mecmualar hiçbir zaman taltif edilmeyecekler. Edebiyat mecmualarının iktisadi sıkıntılar çektiğini ve ekserisinin bir iki sayı çıktıktan sonra kapandığını sık sık okuyoruz. Ben bunları okuyunca öyle seviniyorum ki tarif edemem. Ne güzel bir edebiyat an’anemiz varmış ki cemiyetimiz bu ucubelere yüz vermiyor.

Vermesine vermiyor ama edebiyat sahasında bir boşluğun olduğu hakikatini de inkar edemeyiz. Güzel bir edebiyat mecmuasına ve edebiyatımızı tanıyan münekkid, edib ve şairlere ihtiyacımız vardır. Ben bu saydıklarından sadece mecmuanın noksan olduğuna kaniyim. Gördüğüm ve rasat ettiğim kadarı ile iyi şairlerimiz, münekkidlerimiz, ediblerimiz var. En azından namzetlerimiz var. Lakin bunların bir çatı altında cem’ olmasını temin edecek mecmuamız yok.  

Böyle bir mecmuaya misal olarak belki aklınıza Varlık gelebilir. Eski Varlık’ın bu vazifeyi muvaffakiyetle ifa ettiğine şekk yoktur. Lakin zamanımızın Varlık’ı bir edebi çevre teşkil edecek evsâfa sahip değildir. Mesela, edebî mecmuanın kapak mevzuu “yokluğun varlığı olarak çöl” olabilir mi? Size ne ifade ediyor bu cümle? Hadi dediniz ki tamam çöl boş bir sahadır ama kendisi mevcuttur. Peki bunun edebiyat ile alakasını kurabilir misiniz? Ben kuramıyorum. Başka bir sayının kapağını daha söyleyeyim: “Edebiyat Plastiktir”. Mezkur mecmuanın içindeki şiir ve denemelerden hiç bahsetmiyorum zaten. Şiire meftun bir gencin aşk şiiri açlığını doyurmaktan ve insanların, bilhassa gençlerin zevklerini inceltmekten uzak bir yığın saçmalık… Aynı mecmuada Haydar Ergülen de yazıyor desem şaşırır mısınız?

Peki bütün bunların esbâbı (sebepleri) nelerdir? Bence tembelliktir. Türk edebiyatı demek İslamiyet tesirinde bir edebiyat demektir. Onu İslam an’anesinden ayırmak boş bir maceradır. Demek istediğim dinî metinlerin kaleme alınmasının ilzamı değil; ben günümüz edebiyatının ancak İslam an’anesindeki Türk edebiyatına dayanması halinde  kuvvetli ve yüksek sanata mensub olacağına kaniyim. Bunun için evvela derin bir belagat, Osmanlıca, Arapça ve Farsça lisanlarının bilinmesi gerekir. (Osmanlıca ayrı bir lisan değildir, bir yazı dilidir. Onu başka bir yazıda konuşuruz.) Bu saydıklarım da kafi değildir. Şiir sahasında tabii ki aruzun ve divan şiirinin çok iyi bilinmesi lazımdır. Hepsinden sonra da zevk melekesi ile edebiyat sevgisi gelir. Bunlar olmadıkça yüksek, kıymetli bir edebiyat beklemeyelim. Saydığım unsurlardan bî-haber ensâlin eserleri ki bunlara eser demeye dilim varmıyor, ortadadır.

Sıkıntıya girmeden, az bir gayret ile çok iltifat görmek isteyen ve her müsbet şeyi garpta zanneden bu edib ve edibe müsveddelerinin laflarına kulak asmayınız. Çok mühim şeyler söylüyor havasıyla saçmalamaktan öteye gidemezler. Yahya Kemal üstadımız da bunları fark ettiğinden olacak şu beyti yazmış; dilerim Haydar Bey de okur ve kendine bir hisse çıkarır.

Berceste şi’r başka mesel başkadır Kemâl
Pesten terânedir nice sözler mesel gibi

 

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s