Ahmed Haşim Üstadın Bir Şiiri Üzerine

                     

 

Ahmet Haşim’in Bir Günün Sonunda Arzu şiiri üzerime kim bilir ne kadar yazı yazılmıştır. Bu kadar meşhur bir şiir olur da üzerine yazılmaz mı? Ben de yazacağım, şiirle alakalı bir tesbitimi beyan edeceğim. Lakin bu tesbitim şiirin manasından çok telaffuzu ve kıraati hakkında olacak. Bunun için yazmak değil konuşmak lazım. Ses tonu büyük ehemmiyeti haizdir. Yazı ile ne kadar becerebilirim, hislerimi ne derecede sizlere nakledebilirim bilemiyorum.

 

Evvela şiirin şu ilk kısmını okuyalım:

 

Yorgun gözümün halkalarında
Güller gibi fecr oldu nümâyân,
Güller gibi… Sonsuz iri güller
Güller ki kamışdan daha nâlân;
Gün doğdu yazık arkalarında!
Altın kulelerden yine kuşlar
Tekrârını ömrün eder ilân.
Kuşlar mıdır onlar ki her akşam
Âlemlerimizden sefer eyler?

Dikkat ederseniz buraya kadar şair kuşlardan, güllerden bahsetti. Akşam’a dair herhangi bir tesbitte veya şikayette bulunmuyor. “Kuşlar mıdır onlar ki her akşam” mısraında ise kuşlar vesilesi ile akşam kelimesini zikrediyor. İşte şiirin en can alıcı noktası burası. Bana öyle geliyor ki akşam kelimesinin telaffuzu bir anda şairi hüzünlendiren, mükedder kılan manzara ile karşı karşıya bırakıyor. Adeta unuttuğu veya unutmaya çalıştığı şeyleri hatırlatıyor. Şair bir anlık tereddütten sonra akşam kelimesini fark ediyor. İşte isyan havasına bürünen ve şiirin içinde bir şiir vasfına sahip şu mısralar irticalen dökülüyor:

 

Akşam, yine akşam, yine akşam
Bir sırma Kemer’den suya baksam;
Üstümde semâ kavs-i mutalsam!

 

Buradan sonra ise artık fikirlerine ve içinde bulunduğu vaziyete bir çeki düzen vererek hislerini irticalen değil de şuurlu şekilde söylüyor:

 

Akşam, yine akşam, yine akşam
Göllerde bu dem bir kamış olsam!

 

İrticalen söylendiğini iddia ettiğim üç mısraın hakikaten irticalî olduğunu zannetmeyiniz. Bu yalnızca bir havadır. “İrticalen söylenmiş havası”… Andre Gide’in Chopin Üzerine Notlar kitabından anladığım kadarı ile Chopin’in eserlerinde de vardır bu hava. Peki bir düşünün, Chopin’in nocturn’leri Ahşmed Hâşim’in şiirine çok mu uzaktır.

 

Benim bu fikirlerim tamamen hissidir. Kesinlikle dil veya edebiyatla alakalı tesbitler değildir. Yani ilmî kıymetleri yoktur. Belki de benden önce fark edilmiştir. Ama bu şiiri kıraatinize bir teceddüt ve güzellik getirdi isem benim muradım hâsıl olmuştur. Haydi bir kere daha okuyalım:

 

Bir Günün Sonunda Arzu

 

Yorgun gözümün halkalarında
Güller gibi fecr oldu nümâyân,
Güller gibi… Sonsuz iri güller
Güller ki kamışdan daha nâlân;
Gün doğdu yazık arkalarında!
Altın kulelerden yine kuşlar
Tekrârını ömrün eder ilân.
Kuşlar mıdır onlar ki her akşam
Âlemlerimizden sefer eyler?
Akşam, yine akşam, yine akşam
Bir sırma Kemer’den suya baksam;
Üstümde semâ kavs-i mutalsam!
Akşam, yine akşam, yine akşam
Göllerde bu dem bir kamış olsam!

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s